chân lí
Định nghĩa
- Danh từ:
- Chân lý (cũng viết là "chân lí") là sự thật khách quan, đúng đắn, phù hợp với hiện thực, không thể bị bác bỏ. Đây là khái niệm triết học chỉ những nguyên lý, quy luật hoặc nhận thức đã được kiểm chứng và công nhận là đúng.
- Chân lý còn được dùng để chỉ những giá trị đạo đức, tư tưởng cao đẹp, bất biến, được coi là nền tảng cho cuộc sống và xã hội.
Ví dụ sử dụng
- (Chân lý là điều đúng đắn, ai cũng thừa nhận.)
- (Hành trình hướng đến những giá trị đúng đắn.)
- (Các nhà khoa học luôn cố gắng khám phá sự thật khách quan về vũ trụ.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "tìm kiếm chân lý": hành động khám phá, nghiên cứu để hiểu đúng bản chất sự vật.
- Triết học là môn học về tìm kiếm chân lý. (Triết học giúp con người hiểu sâu về sự thật.)
- "bảo vệ chân lý": giữ gìn, bênh vực những điều đúng đắn trước sự phản bác hoặc xuyên tạc.
- Người chiến sĩ cách mạng sẵn sàng hy sinh để bảo vệ chân lý. (Họ sẵn lòng đánh đổi để giữ gìn sự thật.)
- "chân lý tuyệt đối": sự thật không thay đổi theo thời gian hay hoàn cảnh.
- Trong toán học, một số định lý được coi là chân lý tuyệt đối. (Các định lý toán học có giá trị bất biến.)
Biến thể và từ gần giống
- Chân lý (danh từ): cách viết phổ biến hiện nay, tương đương với "chân lí".
- Chân lý lịch sử là sự thật đã được ghi nhận. (Sự thật trong quá khứ không thể thay đổi.)
- Sự thật (danh từ): điều có thực, đúng với hiện thực — gần nghĩa với chân lý, nhưng sự thật thường cụ thể hơn.
- Sự thật về vụ tai nạn đã được làm rõ. (Sự thật là điều đã xảy ra thực tế.)
- Lẽ phải (danh từ): điều đúng đắn về mặt đạo đức, công bằng — thường mang tính chủ quan hơn chân lý.
- Lẽ phải là bảo vệ kẻ yếu. (Điều đúng đắn cần làm.)
Từ đồng nghĩa
- Sự thật: điều có thực, khách quan.
- Chân thật: tính chất đúng đắn, không giả dối.
- Đạo lý: nguyên tắc đúng đắn trong ứng xử.
Thành ngữ liên quan
- Chân lý muôn đời: sự thật không bao giờ thay đổi, có giá trị vĩnh cửu.
- Tình yêu thương là chân lý muôn đời của nhân loại. (Tình yêu thương luôn là giá trị đúng đắn.)
- Chân lý hiển nhiên: điều quá rõ ràng, ai cũng thấy.
- Mặt trời mọc ở hướng Đông là chân lý hiển nhiên. (Đó là sự thật không cần bàn cãi.)